ChatGPT, Claude, Gemini… Wat zijn AI-chatbots precies?

Even snel een huiswerkvraag stellen, of 's avonds in bed chatten over een ruzie met een vriend. Voor veel kinderen zijn AI-chatbots heel gewoon geworden. Maar wat zijn het eigenlijk? Wat kunnen ze wel en niet? En waar gebruikt je kind ze voor?

Een AI-chatbot is een programma waarmee je kunt chatten alsof je met iemand appt. Je kind stelt een vraag of vertelt iets, en er komt direct een reactie terug die menselijk klinkt. Het is een vorm van generatieve AI: AI die zelf teksten kan maken.

De meest bekende AI-chatbot is ChatGPT, maar er zijn er meer, zoals Claude, Google Gemini, Microsoft Copilot en Meta AI. De meeste zijn gratis te gebruiken via een website of app. 

Wat is AI, of kunstmatige intelligentie, eigenlijk?

Lees het artikel vol uitleg

Chatbots kunnen vragen beantwoorden, teksten schrijven, informatie samenvatten en teksten vertalen. Ze zijn dag en nacht beschikbaar, geven snel antwoord en oordelen niet. Maar er zijn ook duidelijke grenzen. Een chatbot begrijpt niet echt wat je kind vertelt: het rekent op basis van taalpatronen uit welk antwoord waarschijnlijk het beste past. Chatbots maken ook vaak fouten en geven soms op overtuigende manier verkeerde of zelfs schadelijke informatie. 

• ​Voor school. Bijna de helft van de kinderen die AI-chatbots gebruiken, doet dat voor schoolwerk. Denk aan uitleg vragen over een moeilijk onderwerp of een werkstuk nakijken. Handig, zolang de chatbot het werk niet helemaal overneemt, want dan leert je kind zelf niets meer.
• ​Om praktisch advies te vragen of informatie te zoeken. Wat zijn de spelregels van voetbal ook alweer? En hoe maak je eigenlijk zelf slijm? Een chatbot staat altijd klaar en geeft direct antwoord.
• ​Voor emotionele steun. Sommige kinderen delen hun zorgen met een chatbot, bijvoorbeeld als ze 's nachts liggen te piekeren. Dat kan helpen om hun gedachten op een rij te zetten. Maar een chatbot voelt niet echt mee en kan een echt gesprek met een mens nooit vervangen. Kinderen kunnen zelfs een band ontwikkelen met een chatbot. Praat je kind liever met een chatbot dan met vrienden of familie? Neem dat serieus en ga het gesprek aan.

Voor chatbots geldt een minimumleeftijd van 13 jaar. Ze zijn niet gemaakt voor kinderen en hebben weinig veiligheidsmaatregelen. Zo mochten chatbots van Meta tot voor kort 'sensuele gesprekken' voeren met kinderen. Sommige experts vinden dat jonge kinderen beter helemaal geen chatbots zouden moeten gebruiken. Ook als je kind ouder is dan 13 blijft het kwetsbaar voor de risico’s.

• ​Praat regelmatig over AI en laat in je woordkeuze merken dat het een ding is, geen persoon: zeg 'het' en 'de chatbot', niet 'hij' of 'zij'. 
• ​Gebruik chatbots eerst samen voordat je kind er zelfstandig mee aan de slag gaat. Blijf altijd toezicht houden. 
• ​Oefen samen met kritisch denken en stel daarbij vragen zoals: klopt dit antwoord? Hoe kunnen we dat controleren? 
• ​Spreek af dat je kind niets deelt met een chatbot wat het ook niet aan een onbekende zou vertellen. 

Chatten en social: wat is een geschikte leeftijd?

Bekijk richtlijnen en tips

Hoe help je je kind veilig en slim om te gaan met media? De MediaDiamant helpt je op weg met betrouwbare informatie en tips per leeftijdsgroep.

Ongepaste inhoud, in-app aankopen, nepnieuws en onveilige online contacten. Het is belangrijk om een veilige online omgeving te creëren voor je kind met veilig mediagebruik.

Lees het op MediaDiamant